BALLADA

 

             
                                 Trzy Korony i Facimiech

     fot.Maciek Utracki



 O CZYM SZEMRZE DUNAJEC?

Ostre, białe turnie spod „boskiego oka”

Stworzyły Koronę Pienin nad doliną;

Ta króluje, dumna, spogląda z wysoka

W wody dunajeckie, co u stóp jej płyną.

Cicho szumisz, rzeko, coś mi opowiadasz,

Kiedy idę Drogę Pienińską wzdłuż brzegu,

Albo płynę tratwą - pluskasz, szemrzesz, gadasz -

Próbuję wyłowić legendy z fal biegu.

- Hej, lat temu z tysiąc, jak ten czas ucieka!

Było dziko, pusto i kamienne progi.

Ujście dla wód mieczem w skałach rąbał, siekał

Król Bolesław Chrobry, Piast i rycerz srogi.

Z pośpiechem Dunajec wpływa w wąwóz ciemny,

W las pachnący, chłodny, pełen skał odwiecznych,

Kamieni omszałych, ścieżyn, jam tajemnych;

Wąwóz - jest magiczny, stary las – bajeczny.

- Janosika w karczmie hajducy pojmali,

Okuli w żelaza, do lochu cisnęli.

On łańcuchy skruszył, uciekł na świat biały,

Oni zaś gromadą ścigać go zaczęli.

Przez Czerwony Klasztor rzeka płynie wąsko;

Skok Zbójnicki miejsce to wieść gminna zowie,

Bo tu nad spienionym nurtem skoczył bosko,

Kierpce w skale odbił Jano, dzielny człowiek.

- Och, odpocznę nieco – szepnie rzeczna fala

Cicho płynąc głębią lub wirem zawinie.

- Spójrz, obmywam skały, tratwy niosę z dala;

Flisy w nich bajają. Głos od wody płynie.

- Tatary, Tatary, straszne Azji dzieci

Kraj nasz zalewają śmiercią i pożogą!

Trawa nie urośnie, gdzie ich koń przeleci.

Lud ucieka w lasy, w grody ponad wodą.

Kinga, księżna pani, chce poddanych chronić,

Ale cóż rozkazać, gdy Złe już się zbliża?

Woła mniszki, mieszczan: - Pan Bóg nas obroni!

Uciekajmy! Tatar nie lęka się Krzyża!

Pani stopę stawia, cud! goździk wyrasta

Świeży, purpurowy jak ta krew niewinna.

Widać tuman kurzu! Lud wybieg z miasta.

Kinga rzuca wstążkę – rzeka płynie zimna!

Och, Tatar za nami! Ratuj, pani nasza!

Kinga rzuca grzebień z modlitwą na ustach

I już lasy, knieja gęstwiną przestrasza;

Różaniec – są góry, przepaści i pustka.

Chronią się ludziska w zameczku na skale,

W samym sercu Pienin, na Zamkowej Górze.

Mgła ich otuliła. Księżna żyła w chwale;

Do dziś pieśń tę śpiewam! – śpiewaj, rzeko, nuże!

- Na tamtym zakolu, patrz, turnie wysokie.

Siedmiu grzesznych Mnichów możesz w nich rozpoznać;

Oni skamienieli za karę. Rzuć okiem

Na Facimiech. Widzisz polskiej Mniszki postać?

- Alem się rozgadał! – rzeka cicho śpiewa;

- Spójrz w górę! Pod niebem bystra Sokolica!

Wielka turnia, przepaść, iglice i drzewa.

Wyjdziesz tam? To z ciebie prawdziwa orlica!

- Już tam byłam! Widok z ganku doskonały

Na twą wodę srebrną, żwawą, śpiewającą,

Oglądany poprzez sosnę „rozdartą”, przez skały,

Zieloną, wciąż żywą, ożywczo pachnącą.

Cudnie stać pod niebem, pod słoneczkiem ślicznym!

Gdzieś w dole Dunajec wciąż rzeźbi Pieniny;

Za mną las, w nim czary, w dali świat magiczny

Szczytów Tatr, surowy, nawet groźny; inny.

Płyną tratwy, płyną, czas z wodą ucieka.

Tam Czertezik, wąwóz, a w nim barwne ściany,

Zakole; wśród głazów pluska, mruczy rzeka

Ciche pożegnanie cudów niezrównanych.

Maj 2010r.                                                   Ewa Utracka

             

             

                  Przełom Dunajca przez Pieniny