BALLADA

 

   
          Romańska baszta czchowskiego zamku

     DUMANIE BASZTY CZCHOWSKIEJ

Już zniknęły śniegi, deszcze.

Słońce wśród chmur skryte jeszcze

Nieśmiało, z nadzieją zerka;

Nie chce wierzyć, znowu zerka!

Wiosna wreszcie zaistniała,

Strojna w zieleń, w głos się śmiała.

Od gór płynie z wiatrem, z majem,

Łąki, sady rozkwitają.

Dunajec wiosenny szumi.

Któż go słucha, któż zrozumie?

Jakie to wspomnienia rzeki

Wody jej niosą przez wieki?

Baszta czchowska stoi głucha;

Ona jedna wód tych słucha.

Osiem wieków temu, wiosną,

Też ptak śpiewał pieśń radosną;

Boże mój, jak ten czas leci…

Na łące igrały dzieci,

Baby przędły, jeść warzyły,

Siały, prały, gawędziły.

Łowca zwierza w lesie gonił,

Kowal ze sto podkuł koni,

Rolnik orał, szewc szył buty,

Strażnik baczył, w stal zakuty,

Na horyzont dookoła

Tam, gdzie Melsztyn, Tropsztyn, sioła,

Czy z czatowni zamku w Czchowie

Nie zobaczy dymu człowiek?

Rety!!! Płomień, wrzask z daleka!

Tatar ciągnie! Śmierć nas czeka!

Ci – do lasu, ten – do gródka,

Komuś zaginęła trzódka;

Dzwon na trwogę, płacz, panika!

A tu – orda Czchów zamyka!

Na nic fosa, mury, wały;

Na obrońców lecą strzały.

Ukrop z kotłów leją woje.

Czym kto ma, walczy, o swoje!

Mur się kruszy, płoną strzechy;

Nie obronią zamku Lechy!

Wyważono wreszcie bramy;

Ludzie! Diabłów w grodzie mamy!

Polegli wszyscy obrońcy;

Czchów zalała dzicz, tysiące!

Tatar miasto złupił, zniszczył,

Pozostawił jeno zgliszcze.

Setki dziewcząt jasyr czeka,

Lament i droga daleka.

Tylko ja, Baszta, zostałam

Samotna, opustoszała;

Niemy świadek krwawych czasów

Tkwiłam, pośród gór i lasów…

Zmartwychwstało moje miasto,

Światło życia w nim nie zgasło!

Nadzieja w niebo się wznosi:

Nowe życie idzie! – głosi.

Uczonego zaś łopata

Wydobywa wciąż dla świata

Sprzed stuleci miecze, groty

Tutejszych majstrów roboty,

Misy, monety i brosze,

No i wszystkiego po trosze.

A zniszczone gródka mury

Naprawiono – po raz wtóry.

Chcesz na Basztę wyjść zamkową?

Proszę, idź aleją nową:

Od rynku, obok kościoła

Uliczka wiedzie wesoła.

Przechodniu, zapraszam mile,

Spędź w mych murach chociaż chwilę!

A w słodki wieczór majowy

Nikt do pracy nie ma głowy!

Po ścieżynach krążą pary,

Marzy młody, duma stary;

Wyjdźmy na Basztę, kochany;

Widzisz? Kwitną już kasztany!

Siądźmy w niszy, w każdej – para;

W tej my – stara młoda para,

Romantyczna – jak przed laty

Świat w szczęście, w urok bogaty!

Niedzisiejsza – w ciszy ciemnej

Pocałuj mnie, potajemnie!

A z wierzchołka Baszty płynie

Melodia, w ogniach zórz ginie.

Spójrz w dal: sine gór łańcuchy;

Lasów zielone poduchy;

Beskidzką barwną doliną

Dunajeckie wody płyną

Wciąż młode, bystre, szemrzące,

Nocą baśnie gadające.

Taką nocką ciepłą, jasną,

Jakże człeku trudno zasnąć…

Idzie lato – pora nowa;

Oto mamy Święto Czchowa.

Jazz zdobywa szturmem miasto;

Dźwięczy rynek, las pod Basztą.

Stara Baszta sprzed stuleci

Zdobywana po raz trzeci!

W pogodnym, ciepłym poranku

Bluesem brzmią ruiny zamku.

Płyną rumby, swingi płyną

Zieloną, rzeczną doliną.

Śpiewa banjo, krzyczą „blachy”,

Brzmią z perkusją mury, dachy.

Noc niesie samby, fokstroty,

Boogie – woogie, rytm z synkopą.

Muzyka z Stanów Południa

Brzmi w Beskidach naszych co dnia!

Baszta sędziwa, olśniona,

Na festiwal przystrojona

Duma: miło w czas starości

Aż tylu przyjmować gości.

Przybyszu, gdzieś z krańców świata,

Poznaj smak czchowskiego lata!

Czerwiec 2009r.                                                   Ewa Utracka

                       

           

                                 Na koronie wieży

fot. Ewa Utracka